के गर्दैछिन् रेडियो नेपालकी यी चर्चित बूढीआमै !


Thursday, 22 Sep, 2016 1:15 PM

 

•बिनु पोखरेल
रेडियो नेपालको कृषि कार्यक्रममा ‘तपाईंको जेटिए र बुढीआमाको गन्थन’को अन्त्यमा बृद्धा आवाजमा उनी भन्थिन्– ‘हरिशरणम.... !’ कृषि कार्यक्रममा हरिको शरण लिएर जेटिएसँग संवाद गर्ने यी बुढीआमै अहिले पशुपतिनाथ नजिकै कोहि आफन्तको घरमा आश्रय लिएर बसेकी  छिन् । 


उनी कसैको आश्रहमा रहेपनि रेडियो नेपालमा बुढ्यौली आवाजमा लक्ष्मी भुसालले भन्ने यही शब्द अहिले पनि अधिकांश किसान सम्झिरहन्छन् । रेडियो नेपालको कृषि कार्यक्रममा कृषिका समस्यावारे प्रश्न राखेर जेटिएसँग गन्थन गर्ने यी बुढीआमै त्यसबेला बुढिआमै थिइनन् । १५ वर्षको उमेरदेखि बुढीआमैको भूमिका निभाएकी उनी अहिले भने वास्तविक जीवनमै बुढीआमा हुन् । 

 


किशोरावस्थामा बुढीआमैको आवाज निकालेर उनले भनेको हरिशरणम् अभिनय मात्रै थियो । अचेल उनी ६८ वर्ष पार गरेर वास्तवमै बुढीआमै भएकी छिन् र हरि होइन पशुपतिनाथको शरणमा छिन् । अभिनयमा त उनी १५ वर्षदेखि लगातार ५१ वर्ष बुढीआमै बनिन् तर, वास्तविक बुढ्यौलीले छोएपछि उनलाई कसैले शरण दिएको छैन । 


०००


रेडियो नेपालमा साँझ बज्ने कृषि कार्यक्रममा बुढीआमैको भूमिका निभाउने उनै लक्ष्मीलाई भेट्ने कुरा भएपछि उनले पशुपतिनाथको मन्दिर परिसरमा बोलाइन् । भेट्न जाँदा उनले आफ्नो बसोवासवारे जिज्ञासा नराख्ने सर्त बाँधेकी थिइन् । बुढीआमैको अभिनयकालको अनुभव बुझ्न जाँदा उनी पशुपतिनाथ नजिकैको जयवागेश्वरी मन्दिरछेउ आड लागेर पर्खी बसेकी थिइन् । 

 

‘तपाईंको जेटिए र बुढीआमाको गन्थन’को अन्त्यमा बृद्धा आवाजमा उनी भन्थिन्– ‘हरिशरणम्.... !’ 


देख्नासाथ चिनिइन् उनी र नमस्कार गरेँ । रेडियो नेपालबाट देशैभर परिचित आवाजमा उनले बोलाइन् र मन्दिरको बन्द ढोका छेवैमा कुराकानी गर्न थाल्यौं हामी । 
‘कहाँ बस्छेस् घरमा को को छन् नसोध्नु है नानी’ रुन्चे अनुहार भए पनि हाँस्दै भनिन् उनले । तर बोल्दै जादा उनी आफैले खोलिन्, गौशाला नजिकै कसैको सहारामा बसेकी रहिछन् । 

 


रेडियोमा बोलेपछि घरनिकाला
रेडिायो नेपालको कृषि कार्यक्रममा आवद्ध भएपछि त्यसबेलाको पुरातन समाजको प्रभावमा परेर परिवारले उनलाई घर निकाला गरे । त्यसबेला छोरी भएर दुनियाँले सुन्नेगरी रेडियोमा बोल्नु राम्रो मानिंदैनथ्यो । त्यसैले उनलाई ‘नराम्रो काममा लागेकी’ भनियो । ‘आमा बुबा र दाइ सबैले मलाई नराम्रो काममा लागेकी भन्नु भयो’ उनले त्यसबेलाको घटना सुनाइन्, ‘मैले मेरो काम नराम्रो छैन भनेँ तर, उहाँहरुले सुन्नु भएन, अनि म घरबाट निकालिएँ । काठमाडौंमै घर थियो उनको । तर, घरनिकालामा परेपछि डेरामा बसेर कार्यक्रम चलाउन थालिन् । रेडियोमा कार्यक्रम सञ्चालन गर्दा पैसा आउँथ्यो । त्यसपछि उनी लुगा फेरेर लगाउन थालिन् । फेरीफेरी लुगा लगाएको पनि समाजले पचाउँदैनथ्यो । ‘मन लागेका लुगा फेरेर लगाउन समेत समाजको इजाजत चाहिन्थ्यो’ आफूले भोगेको समाजवारे बेलिविस्तार लगाइन् उनले, ‘अहिलेजस्तो हो र ? अहिले त सानो फ्रक र झुत्रा परेको पाइन्ट लगाएर हिडे पनि कसैले केही भन्दैन, पहिले त नयाँ लुगा लगाउँनासाथ कुरा काट्थे ।’ 


लुगा कहाँबाट किनेर लगाएको भन्ने प्रश्नले घोचेर नै हैरान पाथ्र्याे उनलाई । ‘यत्रो लुगा किन्ने पैसा कहाँबाट आयो भनेर हैरान गर्थे’ उनले भनिन्, ‘एक त महिला मान्छे त्यसमाथि घरनिकाला भएपछि मलाई जिउनु नै ठूलो कुरा थियो ।’ 

 

परिवारत्यक्त लक्ष्मीका लागि बिहेवारीका लागि सघाउने कोही थिएन । ‘त्यही संर्घसमा जुझ्दा जुझ्दै मैले त बिवाह पनि गर्न बिर्सिएछु नानी !’


परबाट परित्यक्ता लक्ष्मीले त्यसै कारण बिहे गरिनन् । त्यसबेलाको समाज बिहेवारीका लागि पनि कुल घरानाको ठेगाना पहिले दिनु पथ्र्यो । अहिलेजस्तो बिहे गर्ने केटा र केटीबीच कुरा भएर हुँदैनथ्यो । दुवैतिरका परिवारले सहमति गरेपछि बिहे हुन्थ्यो । तर, परिवारत्यक्त लक्ष्मीका लागि बिहेवारीका लागि सघाउने कोही थिएन । ‘त्यही संर्घसमा जुझ्दा जुझ्दै मैले त बिवाह पनि गर्न बिर्सिएछु नानी !’ उनले आफ्नो जीवनको जटिल मोडबारे सुनाइन्, ‘अहिले सम्झन्छु मलाई घरबाट ननिकालेको भए म अहिले लक्ष्मी भुसाल होइन कसैकी श्रीमती भएर बस्थेँ होला ।’ 

 


आफ्नो संघर्षले नै चिनारी दिन सकेकामा भने उनी सन्तुष्ट रहिछन् ।  ‘न मेरो पहिचान रहन्थ्यो न त आत्मसन्तुष्टि पाउथेँ’ उनले भनिन् । आत्मसन्तुष्टिका लागि उनी अहिले आश्रममै भजनकिर्तन खुव गर्दिरहिछन् ।  गलामा रुद्राक्ष उनेर बनाइको माला र आङमा रंगहीन कपडा उनको देखिने पहिचान हो । बिहे गरी घरजम बाँधिएको भए कस्ती हुँदिहुन् ? मनमा प्रश्न उठ्यो र सोधेँ लक्ष्मीलाई । उनले जवाफ दिइन्– ‘बिहे गरेको भए म कसैकी श्रीमती पक्कै हुन्थेँ, तर, आफ्नै कामले पहिचान भने बनाउन सक्दिनथेँ । कहिलेकाहीँ यसो बाटोमा निस्कन्छु, मेरो अनुहार मान्छेले चिन्छन् नमस्ते गर्छन्, फोटो खिचाउँछन् । यो मेरो कमाइ हो नि !’ सार्बजनिक गाडीमा चढ्दा कतिपय ठाउँमा उनको भाडा नै लिन मान्दा रहेनछन् र कतिपयले घरमै पुर्याइदिन्छु पनि भन्दा रहेछन् । 

 

किशोरावस्थामा बुढीआमैको आवाज निकालेर उनले भनेको हरिशरणम् अभिनय मात्रै थियो । अचेल उनी ६८ वर्ष पार गरेर वास्तवमै बुढीआमै भएकी छिन् र हरि होइन पशुपतिनाथको शरणमा छिन् ।


‘हेर्नुस् नानी मैले बिहे नगरेर श्रीमानको मायाबाट बञ्चित भएँ भन्ने ठान्नु भयो होला । तर, गाडी चढ्दा प्यासेन्जरहरु फोटो खिचाउन आउँछन्, गाडी चालकले भाडा नै लिन्न भन्छन् र घरमै पुर्याइदिन्छु भन्छन्  । यस्तो माया कसैले पाएको छ ?’ यति सुनाउँदै गर्दा उनका आँखा केही रसाए । चस्मा खोलिन् र उनले आँशु पुछिन्, केहीबेर  कुराकानी रोकियो । 

 


‘किन रुनु भएको त फेरि ?’ 
उनले आफूले दुःखका आँशु नझारेको वताइन् । भनिन्– ‘म दुःखले रोएकी होइन नानी ! न म कृषि बढेकी हुँ, न त म किसान नै हुँ । कृषिको क पनि नजानेकी र काठमाडांैमा हुर्किएकी म कार्यक्रम चलाउँदा चलाउँदै कृषि विज्ञजस्तै भएँ । अहिले म सजिलै कृषकका समस्याको समाधान गर्न सक्छु । यही कुरा मेरो सन्तान हो जस्तो लाग्छ र म खुसीले रुन्छु ।’  


केटाकेटीमै जागिर 
उनी सानै उमेरदेखि बोलिरहने स्वभावकी रहिछन् । उनी साथीको जागिरका लागि अन्तरवार्तामा सँगै गएकी रहिछन् कृषि निर्देशनालयमा । उनकाी ती साथी जागिरे भइछन् । अर्काे दिन अन्तरवार्ता दिन आउँदा सँगै आउनेलाई पनि ल्याउनु भनेछन् त्यहाँका कर्मचारीले । अनि उनी त्यहाँ सिधै जागिरे भइन् । 


कृषि निर्देशनालयमा गएर उनले सोधिन्– किन बोलाएको ? कर्मचारीले जवाफ दिए– जागिर दिन । उनी त्यसबेला आफूलाई वच्चै ठान्दिरहिछन् । ‘जागिर दिने भनेपछि केही खानेकुरा दिन लागेछन् भन्ने ठानेँ फुरुङ्ग भएँ, पछि थाहा भयो त्यो जागिर भनेको त पैसा पनि दिने रहेछ । म त खुसीले के भन्नु !’ आफूले जागिर खाएको समय उनले सम्झिइन्, ‘यो २०२३ सालको कुरा थियो ।’  यसरी उनी कृषि निर्देशनालयमा जागिरे भइन् । 

 


अनि रेडियो 
कृषि निर्देशनालयले रेडीयोमा कृषि कार्यक्रम चलाउँथ्यो । कार्यक्रम मार्फत किसानहरुलाई बीऊबिजन, मलखाद, बाली विज्ञान सम्बन्धी चेतना जगाउनु पर्ने थियो । धान मकै तथा तरकारी बाली सम्बन्धी जानकारी दिनेगरी एउटा रेडियो नाटक बनाउने तयारी भयो । त्यसका लागि एउटी बुढीआमैको खोजी भएको थियो । बुढी आमैको आवाज निकाल्न उनी आफैंले सक्छु भनिन् र उनी त्यसैबेलादेखि रेडिायो नेपालकी चर्चित बुढीआमै बनिन् । ‘मैले एउटी किसान बुढी आमाको भुमिका निभाउनु पर्ने भयो, त्यही रोल गर्न थालेँ’ उनले भनिन्, ‘त्यही अभिनयका कारण फिल्म र टेलीसिरियलमा पनि बोलाउन थाले । अनि मेरो अनुहार पनि चिने धेरैले ।’  तर रेडियो नेपाल सुनेर उनलाई चिन्नेहरुका लागि उनको स्वर नै ब्राण्ड बनिसकेको छ । रेडियो नेपालमा बुढीआमैका रुपमा मात्रै उनले ५१ वर्ष विताइन् । 


 

comments powered by Disqus

Related News

horoscope

National Reconstruction Authority

Redbull

YetiAirlines

NLG Life Insurance

राजनीति

स्थानीय निर्वाचनको मिति चाँडो घोषणा गर –रामचन्द्र पौडेल

काठमाडौँ, ७ माघ –व्यवस्थापिका–संसद्को आजको बैठकमा प्रमुख दलका नेता तथा सांसदले अविलम्ब स्थानीय निकायको निर्वाचनको मिति घोषणा गर्न सरकारसँग माग गरेका छन् । 

नेपाल बिखण्डन गर्ने पटना बैठकको संसदमा चर्काे विरोध 

‘केही समय अगाडि भारतको पटनामा राष्ट्रिय एकता, समाजिक सद्भाव, अखण्डता र सुरक्षामा आँच आउने किसिमले नेपालका केही राजनीतिक दल तथा समुहका प्रतिनिधिहरुले बैठक–भेला गरेको भन्ने कुरा सुन्नमा आएकोले मैले त्यसबारे प्रधानमन्त्री तथा अन्य चार दलका जिम्मेवार नेताहरुको ध्यानाकर्षण गराउँदै सत्यतथ्य माग गरेकोमा प्रधानमन्त्री स्वयंले गम्भीर अनुसन्धान गरी यथार्थ विवरण जानकारी गराउनुको साटो त्यस विषयलाई हल्का र राजनीतिक दाउपेचमा उपयोग गर्ने प्रयत्न गरेको देखियो’ रावलले संसद बैठकमा भने, ‘मैले उक्त विषयलाई गम्भीर र भरपर्दाे जानकारीको आधारमा मात्र प्रधानमन्त्री लगायतका शीर्ष नेताहरुको ध्यानाकर्षण गराएको स्पष्ट पार्न चाहन्छु ।’ 

संशोधनको प्रस्ताव नै परिमार्जन हुनुपर्छ– अध्यक्ष ठाकुर

विराटनगर, ७ माघ – तराई–मधेस लोकतान्त्रिक पार्टीका अध्यक्ष महन्थ ठाकुरले परिमार्जनसहित संविधान संशोधनको प्रस्ताव पारित हुनुपर्ने बताएका छन् । 

विश्व

नाइजेरियाली विश्वविद्यालयमा आत्मघाती बम आक्रमण, छ जनाको मृत्यु

अबुजा नाइजेरिया, माघ – नाइजेरियाको उत्तरपूर्वी राज्य ब्रनोको राजधानी मैदुगुरीमा सोमबार एक विश्वविद्यालयमा आत्मघाती बम विस्फोट गराइँदा कम्तिमा छ जनाको मृत्यु भएको यहाँको प्रहरीले जनाएको छ । 

घटनामा १५ जना घाइते भएको बताइएको छ

बङ्गलादेशमा हत्याका आरोपमा छब्बीसलाई मृत्युदण्ड  

ढाका, ३ माघ – बङ्गलादेशको एक अदालतले सत्ताधारी अवामी लिगका राजनीतिज्ञहरूले राजनीतिक प्रतिद्वन्द्वीको हत्या गर्न मुलुकको उच्च सुरक्षा निकायलाई कसरी उपयोग गरे भनि सुनुवाइ गरेपछि २६ व्यक्तिलाई सोमबार मृत्युदण्डको निर्णय सुनाएको छ । 

रुसले अति शक्तिशाली लामोदूरीको क्षेप्यास्त्र परीक्षण ग¥यो

मस्को, ४ माघ – रुसले जल तथा जमिन दुबै स्थानबाट प्रहार गर्न सकिने, अति शक्तिशाली, लामोदूरीको क्षेप्यास्त्रको आज परीक्षण प्रक्षेपण गरेको छ । 

विचार

सीके राउतसँग बाबुराम–प्रचण्डको बिखण्डनवादी कनेक्सन

||  रामशरण बजगाईं/विजय ढकाल  || सतहमा हेर्दा यो बिषय सामान्य र अपत्यारिलो लाग्छ । इरान हुँदै पाकिस्तान पुगेको मानिस कसरी नेपालको तराइसँग जोडियो भन्ने प्रश्न उठ्न सक्छ । हामीलाई पनि त्यस्तै लाग्थ्यो । तर हालसालै भारतीय काश्मिरकी  मुख्यमन्त्री महबूबा मुफ्तीले गरेको एउटा खुलासाले हामीलाई झस्कायो । 

नेपाल–भारत सम्बन्धमा ओली फर्मुला के हो ?

|| रामशरण बजगाईं/विजय ढकाल || 
बाबुरामले त प्रधानमन्त्री बन्नासाथ भारतसँगको सम्बन्धमा जुवा खेल्न छुट मागे । सत्ताको चाबी दिल्लीलाई बुझाएर नेपालमा घोषणा गरे 'चाबी अन्तै रहेछ,' 'नेपाल भारतमा मर्ज वा सब्मर्ज हुन सक्छ ।'  फेरि पनि उनै  बाबुराम सोध्छन्– भारतसँग सम्बन्ध सुधार्ने ओली फर्मुला  के हो ? 

‘ओलीजम भर्सेस माथुरजम’ खडा गर्ने हो बाबुरामजी ? 

रामशरण बजगाईं/विजय ढकाल

बाबुराम भट्टराई  र उनले तालिम दिएका चेला चपेटाहरु काठमाडौं र दिल्लीबाट जयशंकरलाई सूचना दिंदै थिए– ‘कोइरालाको कार्यालयबाटै भारत बिरोधी गतिविधि संचालित छ ।’ 

Loading...
Top