महराबारे बेइजिङ्मा यस्तो संशय 


Tuesday, 16 Aug, 2016 12:02 PM

 

प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालको बिशेष दुत बनेर सरकारका एक उप–प्रधान तथा अर्थमन्त्री कृष्णबहादुर महरा साउन ३१ गते सोमबार बिहान बेइजिङ्ग प्रस्थान गरेका छन् । दुवै ठूला छिमेकी देशमा विशेष दुत पठाएर ती देशलाई नेपालले दिन खोजेको सन्देशबारे सरकारले भनेको छ– ‘समसामयिक’ परिस्थितिबारे जानकारी गराउने र लामो समयदेखि चर्चामा रहेको दुबै देशका रास्ट्राध्यक्ष हरुको सम्भावित नेपाल भ्रमण पक्का गराउने बिषयमा सरकारको यो ठोस कदम हो । यसका अतिरिक्त नेपाली प्रधानमन्त्री र रास्ट्रपतिको ती दुई देशमा हुने भ्रमणबारे पनि चर्चा हुनेछ । 

 

 

नेपालका कतिपय मूलधारका दैनिकमा काम गर्ने केहि (तीन जना) रिपोर्टरलाई चिनियाँ रास्ट्रपति सी जिनपिङ्को भ्रमण हुँदा नेपालले के गर्ने तयारी गरेको थियो भनी छुट्टा छुट्टै रिपोर्ट गर्ने जिम्मेवारी भारतीय विदेश मन्त्रालयले दिएको रहेछ । 


 

कसले बिगार्यो सम्बन्ध ?
बिशेष दुत पठाउनुको अर्थ ती देशलाई नेपालले उच्च महत्व दिएको त हो । तर बिग्रेको सम्बन्ध सुधार्ने भनी चालिएको यो कदमले सम्बन्ध कहाँ र कसरी बिग्रियो भन्ने उल्लेख गरेको छैन । नेपालको भारतसँग सम्बन्ध बिग्रेको गत बर्ष नाकाबन्दीसँगै हो । जब मधेस आन्दोलनको ढाडमा टेकेर नेपाल बिरुद्ध भारतले नाकाबन्दी लगायो, तब सम्बन्ध रसातलमा पुग्यो । बिस्तारै दुबै देशको पहलमा त्यो सम्बन्ध सुध्रिएको हो । पूर्व प्रधानमन्त्री केपी ओलीको भारत भ्रमणपछि लगभग सामान्य तहमा सम्बन्ध फर्क्यो । तर दाशहरुसँग बानी परेको भारतलाई स्वाभिमानी ओली मन परेन । यसैलाई भारतले सम्बन्ध बिग्रेको भन्ने गरेको छ, र यहाँको बर्तमान सरकारले त्यही भारतीय रटान दोहोर्याउने गरेको छ, जुन खेदजनक छ । उता नेपालसँग ओलीकै कार्यकालमा भर्खरै पारवहन लगायतका ३७ वटा आपसी सहयोग सम्झौता गरेको चीनसँग सम्बन्ध बिग्रियो भन्ने बिषय त झन् ठूलो झुट हो । चीन यसै पनि नेपाल वा छिमेकमा सरकार वा सत्ता परिवर्तनबारे निरपेक्ष रहन्छ । यसपल्ट सरकार परिवर्तनदेखि नै संशयमा रहेको चीनलाई वर्तमान सरकारको कदमले थप सशंकित बनाएको छ । 


बेइजिङ् विश्लेषण
बेइजिङ्ग नेपालबाट दिल्ली भन्दा टाढा अवस्य छ । तर त्यहाँ उपलब्ध सूचना र जानकारी एबं मिहिन विश्लेषणको लेभलले धेरैको सातो लिन्छ । सतही काम गर्ने बानी परेका नेपाली नेता र कर्मचारीले त्यसको छेउ–पुच्छर भेट्न सक्दैनन् । भारत समेत त्यसको नजिकसम्म पनि छैन । अर्का उप–प्रधान मन्त्री निधिको भारत भ्रमण महराको चीन भ्रमणपछि तय गरिएको बेइजिङ्को बुझाइ छ । यसको सीधा अर्थ चीन भ्रमणको ‘परिणाम’ले भारत भ्रमणको ‘अतिरिक्त’ एजेन्डा निर्धारित गर्नेछ भन्ने हो । सँगसँगै नेपालका कतिपय मूलधारका दैनिकमा काम गर्ने केहि (तीन जना) रिपोर्टरलाई चिनियाँ रास्ट्रपति सी जिनपिङ्को भ्रमण हुँदा नेपालले के गर्ने तयारी गरेको थियो भनी छुट्टा छुट्टै रिपोर्ट गर्ने जिम्मेवारी भारतीय विदेश मन्त्रालयले दिएको रहेछ । पहिले पहिले नेपालको पररास्ट्र मन्त्रालयबाटै सूचना प्राप्त गर्ने गरेको भारत केपी ओलीको चीन भ्रमणताका भने जिल्लिएको रहेछ ।

 

पहिले पहिले नेपालको पररास्ट्र मन्त्रालयबाटै सूचना प्राप्त गर्ने गरेको भारत केपी ओलीको चीन भ्रमणताका भने जिल्लिएको रहेछ । 

 

नेपाल–चीन पारवहन सम्झौता हुँदैछ भन्ने तथ्य दिल्लीले नपत्याएर भएको केहि दिन पछिका अन्य भेटमा चीनको विदेश मन्त्रालय एबं दिल्ली स्थित चीनका राजदूतलाई ‘भएकै हो र ?' भनी सोधेको रहेछ । प्रचण्डको पहिलो कार्यकालमा पनि चीनसँग नयाँ मैत्री सन्धीको ड्राफ्ट बनेको थियो । चीनसँग प्रस्तावित नयाँ मैत्री सन्धिको ड्राफ्ट पहिल्यै दिल्ली पुगेपछि पररास्ट्र मन्त्रालयप्रति विश्वास घटेको थियो । अहिलेका क्षमतवान सचिब शंकर बैरागीले सुधारको प्रयास गरे पनि परिणाम कमै छ । अहिले बेइजिङ्मा बढेको थप आशंका महराको पात्रता र पृष्ठभूमिका कारण हो । महराको संलग्नतामा केहि बर्षअघिको विवादास्पद ‘५० करोड टेप प्रकरण’ले चीनलाई बिनाकारण र निस्पृह बस्दाबस्दै नेपालको आन्तरिक मामिलामा घचेट्यो । यसबर्ष ओली सरकार ढाल्न महराको दिल्ली दौडले अतिरक्त प्रश्न उब्जाएको छ । 


के होला बेइजिङ्मा ?
महराको बेइजिङ् भ्रमणमा सद्भावना आदान प्रदान हुनेछ, नेपाल–चीन मित्रताबारे छलफल हुनेछ । महराले राष्ट्रपति सी जिनपिंङलाई नेपाल भ्रमणको औपचारिक निम्तो दिनुका अतिरिक्त ‘पूर्ववर्ती ओली सरकारले गरेका सम्झौता लागू गर्ने प्रतिबद्धता’ दोहोर्याउने छन्, जसको प्रष्ट उल्लेख सिन्ह्वा सँगको अन्तरवार्तामा उनले गरेका छन् । तर अहिले नेपालमा धेरैले सोचेजस्तो राष्ट्रपति सी जिनपिङको भ्रमण मिति बेइजिङ्मा अहिले नै तय हुने अधार बनेको छैन । पहिलो, निधिको भारत भ्रमणअघि मित तय हुन् सक्दैन । दोस्रो, तयारीका लागि नेपालले १५ दिनभन्दा ज्यादा समय पाउनेछैन । तेस्रो र सबैभन्दा महत्वपूर्ण– मिति निर्धारण गर्न चीनबाट हुने तीन अलग निकायको नेपाल भ्रमण भएकै छैन । यद्यपि भ्रमण अवश्य हुन्छ, संशय छैन । यसको स्तर, प्रभाव र शैलिबारे पछि चर्चा हुने नै छ ।

 

नेपाल–चीन पारवहन सम्झौता हुँदैछ भन्ने तथ्य दिल्लीले नपत्याएर भएको केहि दिन पछिका अन्य भेटमा चीनको विदेश मन्त्रालय एबं दिल्लीस्थित चीनका राजदूतलाई ‘भएकै हो र ?’ भनी सोधेको रहेछ ।

 

काठमाडौं वा दिल्लीको अहिलेको सत्ताले नबुझेको वा बुझ्न नचाहेको सत्य के हो भने इतिहासमा चीन बलीयो हुँदा छिमेकीहरुको राष्ट्रिय हितको समेत रक्षा भएको छ । चीनसँग दूरी थप्ने होइन, हातेमालो गर्दै विकासमा सहकार्य आवस्यक छ । यसो भन्नु भारतको बिरोध होइन ।

 

 

comments powered by Disqus

Related News

horoscope

National Reconstruction Authority

Redbull

YetiAirlines

NLG Life Insurance

राजनीति

स्थानीय निर्वाचनको मिति चाँडो घोषणा गर –रामचन्द्र पौडेल

काठमाडौँ, ७ माघ –व्यवस्थापिका–संसद्को आजको बैठकमा प्रमुख दलका नेता तथा सांसदले अविलम्ब स्थानीय निकायको निर्वाचनको मिति घोषणा गर्न सरकारसँग माग गरेका छन् । 

नेपाल बिखण्डन गर्ने पटना बैठकको संसदमा चर्काे विरोध 

‘केही समय अगाडि भारतको पटनामा राष्ट्रिय एकता, समाजिक सद्भाव, अखण्डता र सुरक्षामा आँच आउने किसिमले नेपालका केही राजनीतिक दल तथा समुहका प्रतिनिधिहरुले बैठक–भेला गरेको भन्ने कुरा सुन्नमा आएकोले मैले त्यसबारे प्रधानमन्त्री तथा अन्य चार दलका जिम्मेवार नेताहरुको ध्यानाकर्षण गराउँदै सत्यतथ्य माग गरेकोमा प्रधानमन्त्री स्वयंले गम्भीर अनुसन्धान गरी यथार्थ विवरण जानकारी गराउनुको साटो त्यस विषयलाई हल्का र राजनीतिक दाउपेचमा उपयोग गर्ने प्रयत्न गरेको देखियो’ रावलले संसद बैठकमा भने, ‘मैले उक्त विषयलाई गम्भीर र भरपर्दाे जानकारीको आधारमा मात्र प्रधानमन्त्री लगायतका शीर्ष नेताहरुको ध्यानाकर्षण गराएको स्पष्ट पार्न चाहन्छु ।’ 

संशोधनको प्रस्ताव नै परिमार्जन हुनुपर्छ– अध्यक्ष ठाकुर

विराटनगर, ७ माघ – तराई–मधेस लोकतान्त्रिक पार्टीका अध्यक्ष महन्थ ठाकुरले परिमार्जनसहित संविधान संशोधनको प्रस्ताव पारित हुनुपर्ने बताएका छन् । 

विश्व

नाइजेरियाली विश्वविद्यालयमा आत्मघाती बम आक्रमण, छ जनाको मृत्यु

अबुजा नाइजेरिया, माघ – नाइजेरियाको उत्तरपूर्वी राज्य ब्रनोको राजधानी मैदुगुरीमा सोमबार एक विश्वविद्यालयमा आत्मघाती बम विस्फोट गराइँदा कम्तिमा छ जनाको मृत्यु भएको यहाँको प्रहरीले जनाएको छ । 

घटनामा १५ जना घाइते भएको बताइएको छ

बङ्गलादेशमा हत्याका आरोपमा छब्बीसलाई मृत्युदण्ड  

ढाका, ३ माघ – बङ्गलादेशको एक अदालतले सत्ताधारी अवामी लिगका राजनीतिज्ञहरूले राजनीतिक प्रतिद्वन्द्वीको हत्या गर्न मुलुकको उच्च सुरक्षा निकायलाई कसरी उपयोग गरे भनि सुनुवाइ गरेपछि २६ व्यक्तिलाई सोमबार मृत्युदण्डको निर्णय सुनाएको छ । 

रुसले अति शक्तिशाली लामोदूरीको क्षेप्यास्त्र परीक्षण ग¥यो

मस्को, ४ माघ – रुसले जल तथा जमिन दुबै स्थानबाट प्रहार गर्न सकिने, अति शक्तिशाली, लामोदूरीको क्षेप्यास्त्रको आज परीक्षण प्रक्षेपण गरेको छ । 

विचार

सीके राउतसँग बाबुराम–प्रचण्डको बिखण्डनवादी कनेक्सन

||  रामशरण बजगाईं/विजय ढकाल  || सतहमा हेर्दा यो बिषय सामान्य र अपत्यारिलो लाग्छ । इरान हुँदै पाकिस्तान पुगेको मानिस कसरी नेपालको तराइसँग जोडियो भन्ने प्रश्न उठ्न सक्छ । हामीलाई पनि त्यस्तै लाग्थ्यो । तर हालसालै भारतीय काश्मिरकी  मुख्यमन्त्री महबूबा मुफ्तीले गरेको एउटा खुलासाले हामीलाई झस्कायो । 

नेपाल–भारत सम्बन्धमा ओली फर्मुला के हो ?

|| रामशरण बजगाईं/विजय ढकाल || 
बाबुरामले त प्रधानमन्त्री बन्नासाथ भारतसँगको सम्बन्धमा जुवा खेल्न छुट मागे । सत्ताको चाबी दिल्लीलाई बुझाएर नेपालमा घोषणा गरे 'चाबी अन्तै रहेछ,' 'नेपाल भारतमा मर्ज वा सब्मर्ज हुन सक्छ ।'  फेरि पनि उनै  बाबुराम सोध्छन्– भारतसँग सम्बन्ध सुधार्ने ओली फर्मुला  के हो ? 

‘ओलीजम भर्सेस माथुरजम’ खडा गर्ने हो बाबुरामजी ? 

रामशरण बजगाईं/विजय ढकाल

बाबुराम भट्टराई  र उनले तालिम दिएका चेला चपेटाहरु काठमाडौं र दिल्लीबाट जयशंकरलाई सूचना दिंदै थिए– ‘कोइरालाको कार्यालयबाटै भारत बिरोधी गतिविधि संचालित छ ।’ 

Loading...
Top